Het wegenvignet komt er ten vroegste in 2009. Groen! vindt dat het wegenvignet maar beter definitief afgevoerd kan worden en pleit voor een ecologische kilometerheffing, het liefst in Beneluxverband.

DE invoering van het wegenvignet is uitgesteld, of misschien zelfs definitief afgevoerd. Groen! heeft altijd de grootste vragen gehad bij de invoering van een wegenvignet. Omdat het in wezen niets oplost. Het is geen sturend instrument. Het vignet zal niet leiden tot minder verkeer of minder vervuiling door auto’s of vrachtwagens.

Als de Vlaamse regering toch nog van plan is haar Kyoto-doelstelling te halen, dan is de vervanging van de bestaande verkeersbelastingen door een ontradende ecologische heffing eigenlijk een absolute noodzaak. Zelfs als men kiest voor een ’groen’ vignet (waarbij relatief schonere auto’s minder betalen dan relatief vervuilender auto’s, wat minister Peeters ooit beloofde), zal de groene inkleuring maar een marginaal effect hebben in vergelijking met een ecologische heffing per kilometer. Daarnaast is er nog sprake van een vergroening van (wat dan nog rest aan) verkeersbelastingen: een wagen met een goede ’ecoscore’ (die minder CO2 of fijn stof uitstoot en minder lawaai maakt) wordt dan minder belast. Die vergroening van de verkeersbelasting ligt al jaren in de lade. Voordat die belasting naar Vlaanderen kwam, lagen op het kabinet-Aelvoet de KB’s al klaar. Daarna heeft Vlaanderen dus jaren getalmd. Waar wacht men eigenlijk op?

Intussen is duidelijk geworden dat het vignet vooral bedoeld is om buitenlanders geld uit de zak te kloppen. En op dat vlak krabbelen belangrijke woordvoerders van de meerderheid al terug, want men wil nu ook weer geen toeristen of klandizie verliezen in de Vlaamse steden. Bovendien zal Europa een systeem waarbij buitenlanders het vignet voluit moeten betalen, maar Belgen het helemaal terugbetaald krijgen, niet aanvaarden. Als minister Van Mechelen twee jaar nodig heeft om een goede argumentatie op te maken die Europa misschien zal overtuigen, dan ligt het blijkbaar toch niet zo simpel als men eerst liet doorschemeren.

Het vignet zal er ten vroegste in 2009 komen. Net als de vergroening van de autobelasting. Als men nog wat verder bekvecht binnen de meerderheid, dan worden die dingen allicht over het einde van de regeerperiode heen getild en dan spreken we al van 2010.

Sommige socialisten zeggen nu al dat het vignet eigenlijk maar een overgangsvorm is en dat we beter kunnen overstappen naar een meer sturend systeem vanaf 2012. En laat 2012 nu uitgerekend het jaar zijn dat de nieuwe Nederlandse regering-Balkenende IV een slimme kilometerheffing wil invoeren, ,,gedifferentieerd naar tijd, plaats en milieukenmerken’’. Zal Vlaanderen – of eigenlijk België, want de drie gewesten moeten overeenkomen – dan twee of drie jaar tevoren een heel ander systeem invoeren dat eigenlijk ingaat tegen de richting die Europa uit wil? En in Antwerpen moeten wagens met vignet dan ook nog eens tol betalen.

De oplossing ligt nochtans voor de hand. Laten we met zo veel mogelijk landen in 2012 samen in een nieuw systeem van slimme kilometerheffing stappen. Eventueel, om te beginnen, alleen voor vrachtwagens. Ook in Nederland willen ze gefaseerd werken. Een kilometerheffing voor vrachtwagens bestaat al in Duitsland. We zouden op zijn minst met de Beneluxlanden kunnen beslissen om zo’n kilometerheffing in te voeren, eventueel in stappen. En dan allemaal samen beginnen in 2012.

Is dat niet veel logischer en simpeler dan nu al te marchanderen tussen Vlaanderen en Nederland: als zij een vrijstelling krijgen voor het vignet, dan moeten wij minder kilometerheffing betalen. Gearrangeer met een hoog Kafka-gehalte.

Waarom houden we het niet simpel? Eén systeem, in alle Beneluxlanden en straks misschien in alle landen die vroeger meededen met het eurovignet voor vrachtwagens. De apparatuur bestaat al om er zelfs een slimme kilometerheffing van te maken, zodat rekening gehouden kan worden met tijd en plaats, en aparte tolheffingen niet meer nodig zijn. Ook de milieuprestaties van de wagen kunnen meteen verrekend worden. Dat kan allemaal met een soort gps-systeem via de satelliet. In Nederland wordt het de komende jaren verder uitgewerkt. Waar wachten wij op? Waarom kiezen we niet voor een eenvoudig en uniform systeem? Zeker als dat ook de beste oplossing is voor milieu en klimaat.