De macht opeisen in Kopenhagen

(Onderstaande is een vertaalde versie van een Franse tekst van Olivier, de la Caravane du Commerce au Climat)

Wij zijn teruggekomen van Kopenhagen met bakken hoop en energie. Het was vreemd om vast te stellen dat degenen die de klimaattop van op een afstand volgden, hem beleefd hebben als een catastrofe. Het was sinds langer duidelijk natuurlijk, dat er op zijn best een akkoord zou gesloten worden over valse oplossingen. Kritische analisten hadden eerder al laten verstaan dat er nog beter geen akkoord zou gesloten worden, dan de Bad Deal die in de maak was. Uiteindelijk was het voorgestelde compromis zo pover dat het niet bleek het goedgekeurd te krijgen (het zogezegde Akkoord van Kopenhagen is immers niet door alle partijen aanvaard).

Velen waren zo gedegouteerd door de stompzinnigheid en onverantwoordelijkheid van de ‘men in power’, dat ze niet zagen dat deze tragische farçe én de eendrachtige actie van netwerken van basisbewegingen, een nieuwe politieke ruimte schiep in dewelke echte oplossingen wel een kans hebben. Terwijl ik dit schrijf, ontvang ik een uitnodiging van Evo Morales voor een wereldtop van sociale bewegingen over de klimaatverandering. De ruimte wordt groter, of zoals een slogan in Kopenhagen het stelde : « Who’s summit? Our summit ! »

De macht opeisen in Kopenhagen : Een bepalende stap naar een globale beweging voor klimaatrecht

Er wordt vaak gezegd dat de Franse Revolutie pas echt begon wanneer een deel van de de lagere clerus en de lagere adel hun respectieve raden verlieten, nochtans samengeroepen door de koning, om zich aan te sluiten bij de raden van het volk. Ongeveer hetzelfde gebeurde nu in Kopenhagen. Misschien wordt de Reclaim Power-actie van 16 december 09 en de Volksvergadering die zij inrichtte, een basis voor iets dat evenveel belang heeft.

Dat kan overdreven lijken. We waren niet met duizenden, alleen een handvol mensen hadden uiteindelijk de hermetische afsluiting van het Bella Center weten te omzeilen en aan de andere kant werd de optocht van delegatieleden die zich vanuit het Center in beweging zette uiteengeranseld door politieknuppels. Maar net als in Seattle, waren het slechts enkele duizenden jongeren die de beslissende actie inzetten, en hadden ze er de opening van de debatten maar voor enkele uren kunnen verdagen. In Kopenhagen domineerden politietroepen het terrein, maar hun geweld deed niet anders dan onze politieke overwinning onderlijnen.

Terwijl de machtigen der aarde alle credibiliteit verloren, zich verliezend in hun debatten over productie, winst en CO2, besloten honderden geacrediteerde NGO-medewerkers (het moderne equivalent van de clerus van het Ancien Regime) en van staatsdelegaties van Bolivië, Venezuela en Tuvalu de top te verlaten om zich te voegen bij de Volksvergadering om daar over echte oplossingen te kunnen praten. Het was precies het gedroomde scenario.

Al hadden we niet kunnen denken dat onze opposanten zo dom zouden zijn om hun angst voor onze acties op zo een manier te dramatiseren : willekeurige uitsluiting van honderden ngo’s die beschuldigd werden aan onze kant te staan, honderden « preventieve » arrestaties en valse beschuldigingen met name van de woordvoerders en organisatoren van de manifestaties, gewelddadige in beslagname van een omroepwagen van een toegelaten demo, en vooral : het slaan en gevangenhouden van leden van officiële degegaties in het conferentiecentrum die zich bij de volksbijeenkomst wilden voegen. Het waren juist de massale politie-infiltraties, de politieaanval op de bijeenkomst in Cristiania twee dagen voordien (die een groot deel van de veiligheidsmedewerkers van de betoging buitenspel zette), en het afnemen van allerlei soorten materialen (waaronder fietsen en spandoeken), die aantoonden dat de irrationele repressie het directe gevolg waren van de angst voor ons project.

Het was van in het begin zeer duidelijke de opdracht van de politie om onze plannen te dwarsbomen, ons nadien te provoceren om zo de gelegenheid te krijgen er op los te meppen en ons in de media op te voeren als een bende oproerkraaiers. En men had zich niet kunnen inbeelden dat de manfifestanten – zelfs zonder ‘leiders’ of omroepwagen – in staat zou zijn zichzelf te organiseren om het voorgestelde doel te bereiken : op een geweldloze manier het conferentiecentrum binnen geraken, er een bijeenkomst houden met de woordvoerders van de bewegingen, met groepsdebatten, enz, om nadien gegroepeerd terug te keren naar het centrum van Kopenhagen. Sommige ervaren activisten toonden zich teleurgesteld omdat er veel materiaal zeer snel verloren was gegaan, dat er geen grotere kracht was om het centrum te bereiken, dat er sommige gedeeltes van de demonstratie snel ontmanteld geraakten. Maar op dat zeer tactische niveau mag onze analyse zich niet vastpinnen, al had de demonstratie van burgelijke ongehoorzaamheid wel duidelijk tot doel om het Centrum binnen te geraken en was het een onderdeel van onze politieke stellingname. Eigenlijk was het doel op zich niet om binnen te dringen, het was het bevestigen van ons recht om er binnen te treden om er een volksbijeenkomst over echte oplossingen te organiseren, het onmogelijk te maken de alternatieve agenda te negeren. Daarom was het organiseren van de bijeenkomst het essentiële doel, ongeacht of deze nu net binnen of buiten het Bela Center doorging

Op het moment dat de vergadering doorging was de meeste media alweer weg, maar dat neemt niets weg van de politieke betekenis van de Assemblèe die jonge activisten samenbracht, jongeren van Climate Justice Action verenigd met de belangrijkste sociale bewegingen uit het Zuiden. Daarbij waren de boerenbeweging La Via Campesina met delegaties uit alle continenten, Jubilee South en al de bewegingen die vertegenwoordigt worden door de Caravane du Commerce au Climat : de volkeren van Oceanië, de vissers van de Fillipijnen, de landlozen uit India, de bedreigde boeren van Bangladesh, de inheemse volkeren van Mexico, van Panama, van Colombia, van de Andes, ... Allemaal worden ze bedreidd door de klimaatverandering, en allemaal verwerpen ze resoluut de neo-neo-koloniale agressie die zich verbergt achter de oplossingen door de markt en aldus probeert om hen mee te laten betalen voor een nieuwe expansie, deze keer onder de vlag van een groen kapitalisme.

Nog eerder waren ze er, om echte oplossingen voor te stellen zoals : voedselsouvereiniteit, regionale energievoorziening, het onder de grond laten van de resterende olie, het regionaliseren van de productie, het ontwikkelen van een ander concept van voorspoed en welvaart. Het Noorden nodigen ze uit om zijn Klimaatschuld te erkennen en zijn kapitalistische ideologie radikaal in vraag te stellen vanwege de onduldbare overproductie en overconsumptie.

Belangrijk om te weten is dat deze vergadering geen voorbijgaande moment was , noch een vrucht van het toeval. Ze tekent eerder het samenkomen van verschillende netwerken en politieke culturen : netwerken van mondiale bewegingen en progressieve ngo’s, netwerken van jongeren uit het Noorden zoals Climate Justice Netword en de Klimaatkampen, de oudgedienden van l’ Action /Mondiale des Peuples, enz. Een politieke overwinning weegt men niet af op basis van het resultaat van een krachtmeting met de ordetroepen. Een overwinning betekend : versterkt uit de strijd komen, met meer geloofwaardigheid en eendracht. Geloofwaardigheid : we kunnen hopen dat dat mensen die tot nu dachten dat het volstond om druk te zetten op onze beleidsmensen om tot goede oplossingen te komen, nu inzien dat het nodig is om zelf vorm te geven aan onze eigen oplossingen via mobilisaties aan de basis. Eendracht : sinds de Zapatisten de beweging in gang zetten, was er nooit een dergelijk grote organisatie die opriep om het systeem zelf te veranderen.

Op een spontane manier haalde hetzelfde voorstel de evaluatievergaderingen van het CJN en het CJA : het organiseren van Volksvergaderingen om de klimaatuitdagingen op een lokaal en regionaal niveau aan te pakken. Deze zou zich kunnen organiseren omtrent lokale bronnen van CO2 uitstoot, of tegen valse oplossingen zoals de nuclaire, maar onmiddelijk ook echte alternatieven ontwikkelen (lokale netwerken van voedselsoevereiniteit bijvoorbeeld). Tegelijk, via hun onderlinge verbinding, zou zo een mondiale beweging ontstaan, met een werelddag van volksbijeenkomsten tijdens de komende zomer om nadien uit te monden in een wereldactiedag met als motto : verander het systeem, niet het klimaat.

Tot zover de ideeën, maar ook de de overtuiging, het enthousiasme en de passie die deze manifestatie’s in Kopenhagen mogelijk maakten hebben belang. Objectief gezien, zaten we in de klauwen van de ordediensten, maar dat heeft de mensen niet geraakt. Die voelden zich niet angstig of onmachtig. De terugtocht was aangekondigt als de Mars van de Overwinning, en effectief gaf die ook dat gevoel. Na een tiental kilometer door de koude en de sneeuw, kwam de optocht aan in het centrum in compacte drommen en met hevig geroepen slogans. Zelfs de laatste demo’s voor de gevangenen waren niet alleen massaal, maar hadden vooral een vrolijk karakter. Zo bijvoorbeeld, zong de moeder van één van de gearresteerde woordvoerdsters een lied van Janis Joplin en een lied dat ze had gehoord tijdens de Reclaim Power manief. De deelnemers moeten zich zeer sterk en zeker gevoeld hebben om een dergelijke energie op te brengen. Tijdens deze tocht door de Noordelijk Nacht, kwam een slogan uit Seattle me te binnen : « we are winning ». Vandaag moeten we terugkeren naar huis en hierover vertellen, zodat het zich overal kan herhalen. Het is duidelijk dat we alleen op onszelf kunnen vertrouwen. De uitdaging is enorm, maar overal zijn er mensen die deze keuze maken.

Olivier, de la Caravane du Commerce au Climat

Une vidéo de l’action Reclaim Power sur le site du Guardian : http://www.guardian.co.uk/environment/video/2009/dec/17/copenhagen-climate-change

Une video de l’Assemblée Populaire : http://www.youtube.com/watch?v=FGY9ruYpx3o

And much more (mostly in english !) at http://www.climate-justice-action.org/