Dringend regenboog nodig

1. Omdat politiek geen spektakel is. Politiek is steeds meer gebaseerd op personencultus, mediatisering en commercialisering. Ze richt zich tot een anonieme ’publieke opinie’, met de reclametechnieken van emotie en verleiding. Deze strategie is minder gericht op de rationele instemming dan op een emotionele steun. Dat is wat men bedoelt met ’populisme’. Het behelst een bepaald soort band tussen politici en de massa waarbij men de inhoudelijke boodschap aanpast aan mediaformats die snelheid, oppervlakkigheid en vormgeving als kenmerken hebben. Zelfs linkse partijen nemen deze reclameverhoudingen met de bevolking over. Gedragen door commercialisering en massamedia houdt dit een verrechtsing in: een eenheidsdenken dat een geloofwaardige en krachtige kritiek steeds moeilijker maakt. Thema’s als de mondiale bevolkingsgroei, de Noord-Zuidkloof of de klimaatsveranderingen, zijn complexe problemen waarvoor geen eenvoudige en snelle remedies beschikbaar zijn. En die dus ook niet in een praatshow kunnen opgelost worden. Wij menen dat er alternatieve toekomstscenario’s worden uitgewerkt in ontelbare interessante praktijken in de civiele maatschappij, vanuit diverse ervaringen die buiten het gezichtsveld van de media blijven. Het is aan de politieke wereld om hun werking aan deze nieuwe werkelijkheid aan te passen. Het is niet aan de maatschappelijke actoren om zich in te passen in de formats van het infotainment en de reality shows.

2. Voor een consequente repliek op het Vlaams Blok. Het succes van het Blok is een complex en irrationaal fenomeen. Er is niet één verklaring voor; eenvoudige remedies bestaan evenmin. Van essentieel belang lijkt ons evenwel dat het Blok teert op de zingevingscrisis in een voortdurend veranderende wereld waarbij de referentiepunten zoek zijn. In een kille wereld wordt het steeds moeilijker om met anderen te communiceren. De wereld wordt niet langer ervaren als een vertrouwde plek die men kent en die men meester is, maar als een onontcijferbare en verontrustende realiteit. Het individu komt als een vreemde te staan tegenover de wereld. En er ontstaat een diffuse angst voor al wat vreemd is. Het Blok weet behendig op deze angst in te spelen, en tracht een valse identiteit naar voren te schuiven: een mythisch ’Vlaanderen’ en een zelfzuchtig ’eigen volk’. Om samen met de anderen een gemeenschap uit te bouwen, om elke onmacht te bekampen, lijkt het ons nodig dat het sociale weefsel terug hersteld wordt, en dit kan via een geheel van netwerken en verenigingen, en vooral door de uitbouw van levendige wijken, van warme steden.

3. Omdat een andere globalisering nodig is. Een globalisering die sociaal onrechtvaardig én ecologisch onduurzaam is, zal als een boemerang terugkeren naar het Westen. In een biofysisch begrensde wereld stelt het mondiale rechtvaardigheidsvraagstuk zich een stuk radicaler. Vandaag overschrijdt de mondiale ecologische voetafdruk de duurzame regeneratiecapaciteit van de aarde met minstens 20%. Dit ecologisch deficit neemt jaarlijks toe. Klassieke groeistrategieën om verdelingsproblemen op te lossen, werken niet meer. Als de economische koek niet langer kan blijven groeien, dan rest ons de enige ethische mogelijkheid om de bestaande taart te herverdelen. Wij hebben nood aan alternatieve ontwikkelingsmodellen, voorbij het achterhaalde groeidenken. Hieraan werken is een must, ook al lijkt dit op het eerste gezicht niet meteen electorale winst op te leveren. In Vlaanderen bestaan er nochtans tal van basisgroepen en individuen die zich voor deze thema’s inzetten; ook groene activisten dragen hier hun steentje bij.

4. Opdat Europa een halt zou kunnen toeroepen aan de Amerikaanse agressie. Wij zijn van mening dat de Verenigde Staten momenteel een imperiale mogendheid zijn, maar dat zij niet als een globale monarch eenzijdig hun wil aan de rest van de wereld kunnen opleggen. De VS zijn verplicht om samen te werken met de andere grote natiestaten, met de multinationals en met de supranationale instellingen, die, naar analogie met het Romeins imperium, een soort ’aristocratie’ vormen. Tegenwoordig kan de imperiale soevereiniteit niet gedicteerd worden door Washington (evenmin door het Pentagon of door het Internationaal Muntfonds), zij moet resulteren uit een samenwerking tussen verschillende grootmachten. De huidige globale ’monarch’ wordt momenteel geconfronteerd met een onoverzienbare crisis - hij is niet langer in staat zijn oorlogen te betalen of de vrede te bewaren. Onze ’aristocraten’ kunnen dus bepaalde toegevingen voor een nieuwe globale orde eisen. Gestuwd door een multitude van stemmen die protesteren tegen de hedendaagse oorlogstoestand, kan Europa een halt toeroepen aan de Amerikaanse oorlogszuchtige politiek.

5. Omdat we tezelfdertijd twijfelen aan het huidige Europese beleid. Het voorgaande impliceert nochtans niet dat wij tevreden zijn met het hedendaagse Europa. We stellen immers vast dat ook de EU zich schuldig maakt aan een overwegend (neo)liberale politiek, gestoeld op ’een open markteconomie waar de concurentie vrij is’. In de Wereldhandelsorganisatie speelt de EU vaak een even bedenkelijke rol als de VS; en Europees Commissaris Frits Bolkestein heeft net een totaal onaanvaardbare richtlijn voor de liberalisering van de dienstensector ingediend. Het (neo)liberale Europa kan men echter niet bestrijden door een éénzijdige afwijzing van Europa. Zowel wijzelf als de rest van de wereld hebben nood aan méér Europa, maar dan wel een ander Europa dat een gezonde opvatting hanteert over de verhouding tussen economie en ecologie, tussen Noord en Zuid, een Europa dat niet gebaseerd is op de almacht van het triumviraat ’Markt, Winst en Groei’. Deze strijd voor een ander Europa moet op vele terreinen gebeuren; het Europees Parlement is er één van. De opbouw van een sociaal-rechtvaardig en ecologisch duurzaam Europa zou de motor kunnen vormen voor die andere wereld waar andersglobalisten en groene activisten voor pleiten.

*** Met een stem achter onze naam zorg je ervoor dat de vijf hierboven beschreven punten - die voor ons dus cruciaal zijn - ook politiek vertolkt kunnen worden. Tezelfdertijd druk je ermee uit dat je de activiteit van de basis belangrijker vindt dan het nastreven van de klassieke machtspolitiek. Willen we vanuit een systeemkritische positie op het beleid doorwegen, dan moeten we op gans de achterban kunnen rekenen. Ook nà 13 juni. Want enkel een krachtige basisbeweging kan sociaal-ecologische veranderingen afdwingen.

HELP! DE GRIJZEN ZIJN AAN DE WINNENDE HAND. DRINGEND REGENBOOG NODIG!

Peter Tom JONES, °1973, Postdoctoraal onderzoeker & publicist, Groen!-lijst Europees Parlement Filip De BODT, °1962, Gemeenteraadslid LEEF! Herzele, Groen!-lijst Vlaams Parlement, Oost-Vlaanderen Gilberto FERREIRA DA COSTA, °1960, Educatief medewerker, Groen!-lijst Vlaams Parlement, Oost-Vlaanderen Sarah HUTSE, °1982, Studente Sociaal-Cultureel werk, Groen!-lijst Vlaams Parlement, Oost-Vlaanderen