Guy Debord is een helse machine die moeilijk te ontmijnen is. En toch heeft men het geprobeerd. En probeert men het nog steeds. Men probeert hem te neutraliseren, te verzachten, te esthetiseren, te banaliseren. Niets helpt. De dynamiet blijft erin en riskeert te exploderen in de handen van degenen die het willen ontmijnen.
René Schérer en Giorgio Passerone hebben een boek over Pasolini gepubliceerd, onder de titel ‘Passages pasoliniens’. De Franse vrije zender Radio Libertaire interviewde één van beide auteurs over de Italiaanse cineast, dichter, schrijver, homo en activist. Johny Lenaerts vertaalde.
We leven in een tijd die door Marx gekenmerkt werd als een tijd van algemeen verval, van universele koopbaarheid. En nu schildert ons Elvis Peeters, in zijn nieuwste roman ‘Wij’, een vriendengroepje – vier meisjes, vier jongens – dat een seksbedrijfje ontwikkelt, waar we op microschaal de hedendaagse wereld in kunnen herkennen.
Nieuw aan deze crisis is dat niemand de schuld aan de werklozen geeft. Niemand klaagt erover dat ze te lui zijn. Niemand verlangt dat ze asperges steken. Niemand beweert dat ze te veel geld van de staat ontvangen. De laatste keer was dat anders. Ook in de jaren 2002 tot 2005 kende Duitsland een zware crisis. Het aantal werklozen lag haast bij de vijf miljoen, veel hoger dan nu, in de talkshows stelden de moderatoren steeds weer dezelfde vraag: Waar is het aan te wijten? Waarom gaat het het land zo slecht?
De Duitse schrijver Alfred Döblin geeft een beeld van de economische crisis van de jaren dertig, dat, in het licht van een aantal recente gebeurtenissen, erg vertrouwd overkomt.
Toen ik nog werkte in België woonde ik ooit een "studiedag" bij (met Electrabel als één van de promotoren) waarin het effekt van hoogspanningskabels toegeschreven werd aan "massahysterie". Uit de brief van Joris Bosmans (Humo 3514) blijkt dat er de afgelopen 15 jaar geen stap vooruit is gezet in deze materie, en "massahysterie" nog steeds de officiële leer blijft. Van mijn kant heb ik wel de moeite genomen om mijn licht op te steken bij andere bronnen. Laat ons beginnen bij het begin. De (...)
Mathias Bienstman, medewerker van Netwerk Vlaanderen, pleit in deze tekst voor een sociaal transitiefonds in de sector van energierenovatie. Opmerkingen en commentaren zijn welkom bij de auteur. Zie onderaan voor gegevens.
Het concept ’transities’ is vandaag in volle opgang. Zoals we al eerder aangaven op de website is het belangrijk om aandacht te geven aan hoopvolle, enthousiasmerende projecten en experimenten. Transition town Totnes is zo’n voorbeeld hiervan. Het volgende artikel van Peter Polder verscheen in het Nederlandse webzine Ravagedigitaal (25 juli 2008).
Het is een oorlog van een nieuw type dat de Scientology Kerk sedert enkele dagen te verduren heeft. Want het is namelijk op het virtuele terrein dat zich momenteel de strijd van de antisekteactivisten afspeelt. Verschillende internetsites van de Scientology Kerk (die volgens rapport nr 2468 van het Franse parlement als een sekte beschouwd wordt) worden aldus door internet-‘hacktivisten’ en door een denkbeeldige groep onder de benaming ‘Anonymus’, geviseerd.
Midden jaren zestig. Raymond Borde is een vermaard filmcriticus. Zijn specialiteit: de erotische film. Op lyrische wijze schrijft hij over ‘het zoete, zeer zoete droombeeld’ van lesbiennes die in een somber kasteel opgesloten worden. Hij beschrijft hoe in het leven van de man het opduiken van de eerste lesbiennes op het witte doek ‘de opborreling van het meest natuurlijke wonder ter wereld’ met zich meebrengt. ‘Dat gebeurt rond het zestiende jaar. (...) Maar meedogenloze regels leggen deze waanzin het zwijgen op. Op de eerste plaats is er niemand die op dit droombeeld antwoordt. Het poogt zich tevergeefs te objectiveren.’
John Vandaele & Dirk Barrez
Onze samenlevingen doorgronden onvoldoende de globalisering
zondag 20 augustus 2006, door Dirk Barrez, John Vandaele
De voorbije vijf jaar gingen de Belgische ondernemingen met het leeuwendeel van de welvaartstoename lopen, zeggen de ondenemingen zelf bij monde van het Verbond van Belgische Ondernemingen. Echt verbazend is dat niet. Tegenwoordig kan je in The Economist (1) of The Financial Times, niet echt extreemlinkse bladen, geregeld lezen dat dit wellicht de komende dertig jaar het geval zal zijn .
Wat is hun verklaring hiervoor? Globalisering. Door de globalisering werden China, India en de vroegere Sovjetstaten opgenomen in het wereldkapitalisme en is het aantal werkers in de wereldeconomie verdubbeld van anderhalf naar drie miljard. Omdat die nieuwelingen relatief weinig kapitaal meebrachten, is de verhouding tussen arbeid en kapitaal veranderd. Tweemaal zoveel mensen zijn nu in competitie met elkaar voor ongeveer evenveel investeringen. Vooral laaggeschoolde mensen zijn er nu in overvloed. Als je dus gewoon de wet van vraag en aanbod laat spelen - en steeds meer mensen vragen naar een vrijere arbeidsmarkt - zal er druk ontstaan op de inkomens van laaggeschoolde werkers, zeker in de rijke landen. Het relatief schaarsere kapitaal zal daarentegen beter worden vergoed met aardige winsten en dividenden. Dat is nu al zichtbaar. Ook de arbeidsinkomens van de beperkte groep mensen met schaarse vaardigheden stijgen door de globalisering. Als je erg goed kan tennisse n, kan je naam dankzij globalisering wereldwijd gebruikt worden om producten mee aan de man te brengen, en dat brengt veel meer op dan als je naam enkel kon gebruikt worden om nationale markten te bewerken. Ook de arbeidsmarkt voor managers is nu een globale markt en vermits in de VS hoge prijzen worden geboden, zuigt dat ook de vergoeding van managers in onze contreien naar omhoog.
Globalisering leidt dus tot meer inkomensongelijkheid in samenlevingen. Ze bedreigt op die manier het sociaal contract van een aantal West-Europese samenlevingen die om allerlei historische en ethische redenen belang hechten aan een zekere inkomensgelijkheid en het dus niet oké vinden dat de ene mens 1000 maal meer verdient dan de andere.
Het probleem ligt nog iets scherper. Op de keper beschouwd ligt globalisering mee aan de basis van sommige van onze meest prangende sociale problemen: laaggeschoolde mensen aan een treffelijk betaalde baan helpen, is moeilijker geworden bij o ns omdat dit soort werk elders zoveel goedkoper kan. Vermits een groot deel van die laaggeschoolden allochtonen zijn, kan zich makkelijk een racistische verklaring enten op hun werkloosheid (en bijhorende coping strategie van criminaliteit). Migratie, een andere onvermijdelijke telg van de globalisering, vuurt die spanningen alleen maar verder aan. Het succes van extreemrechtse partijen is dus ten dele een kindje van de globalisering.
Hoe reageren samenlevingen op deze uitdagingen? Tot nu toe probeert elk land op zich de problemen op te lossen door zich aan te passen. De VS probeert het met een vrijere arbeidsmarkt: laat de lonen zakken tot iedereen werk heeft, ook al schept dat miljoenen werkende armen. West-Europese samenlevingen proberen het door mensen op te leiden, gesubsidieerde banen (onze dienstencheques zijn een voorbeeld), en een stevig werklozenvangnet, maar blijven kampen met hogere werkloosheid.
Het probleem van de groeiende inkomensongelijkheid word t amper aangepakt omdat het probleem niet eens duidelijk wordt gesteld en amper in verband wordt gebracht met de loden krachten van de mondialisering. Daardoor beseft men ook niet dat dit slechts het begin van een evolutie is. Veel landen hebben overigens de voorbije 15 jaar de hoogste belastingschalen die juist die superhoge inkomens zouden treffen verlaagd alsook de vennootschapsbelasting, en zo eigenlijk de tendens naar meer ongelijkheid nog aangescherpt.
Een tweede manier van reageren, is de aard van de globalisering veranderen of bijsturen. Globalisering is immers mensenwerk omdat de regels die de globalisering sturen, het resultaat zijn van politieke beslissingen. Daarbij valt op dat de handelsregels veel dwingender zijn dan de sociale en milieuregels. Alle leden van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) moeten alle WTO-regels naleven, en worden bij overtreding gestraft. De arbeidsnormen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), de mensenrechtenverdragen en de milieuverdragen kunnen landen à la carte bekrachtigen en bovendien zijn er geen sancties bij niet-naleving. Dat betekent heel concreet dat landen die hun werknemers amper rechten geven en hun milieu toetakelen, door deze globalisering beloond worden als de efficiëntste en dus goedkoopste. Betere leerlingen zoals de Europese landen worden veeleer bestraft. Wie heeft deze onevenwichtige globalisering tot stand gebracht? We stellen vast dat de Europese Unie daarin door zijn onsamenhangende opstelling alvast een centrale rol heeft gespeeld (2). Zeker, de Europeanen trekken aan de kar van de arbeidsnormen en de mondiale milieuverdragen (MMV’s) maar ze trekken evenzeer aan de kar van de Wereldhandelsorganisatie en het hyperliberale Internationaal Monetair Fonds(IMF) die soms juist het ongekeerde nastreven van de IAO of de MMV’s. In die zin heeft de EU net als de spreekwoordelijke januskop twee gezichten. Het verklaart ook waarom de Lissabonstrategie met naast een economisch ook een sociaal en ecologisch luik, gereduceerd wordt tot rethoriek. Goeie wil is immers niet opgewassen tegen de loden krachten van een globalisering zonder sociale of milieuregels, en dus wordt Lissabon stilaan gereduceerd tot z’n economische dimensie van competitiviteit.
Vraag is of de Europese bevolking het met die januskop eens zou zijn. Het antwoord op die vraag kennen we niet want de Europese standpunten in de instellingen met hardere macht (WTO en IMF) staan immers ver van de mensen - zijn feitelijk geheim - en maken daarom amper voorwerp uit van maatschappelijk debat. Zelfs de parlementen die we verkiezen, kunnen amper volgen wat daar gebeurt, en welke rol Europa er speelt (3). Nochtans gaat het om cruciale vragen. Willen de Europeanen eigenlijk wel dat de EU nog wereldhandelsakkoorden tot stand brengt zonder zelfs de meest elementaire sociale of milieuregels? Zouden de Europeanen niet gewild hebben dat hun politici toen China li d werd van de WTO (2001), en dus de facto van de wereldeconomie, van dat land eisten dat het de vrijheid van vereniging, en dus ook vakbondsvrijheid, zou respecteren? Goede vragen maar het antwoord kennen we niet want de discussie is nooit gevoerd.
Globalisering zet de schone samenleving die de Europeanen hebben opgebouwd na 1945 onder druk. Het wordt tijd dat haarfijn wordt uitgelegd wat er precies bezig is. Alleen zo kan de maatschappelijke discussie en het draagvlak ontstaan voor diepgaander antwoorden.
.
John Vandaele & Dirk Barrez
Namens de Ekstermolengroep - www.ekstermolen.be
.
1. The Economist, 1/4/2006, pg 13, Bill Emmot, A long goodbye (valedictory)
2. Het recht van de rijkste, John Vandaele, Houtekiet.
3. Idem
