Halt aan ‘commerce über alles’

Op 12 augustus 1999 had een groep van 300 landbouwers van het Syndicaat van geitenmelkproducenten en van de Confédération Paysanne een ludieke actie ondernomen: zij ‘demonteerden’ een in aanbouw zijnd restaurant van McDonald’s. (1) Met deze actie wilden zij protesteren tegen de extra belastingheffingen van de Amerikaanse overheid op Franse landbouwproducten, waaronder de alom vermaarde Roquefort. Deze maatregelen kwamen er nadat eerder de Franse regering geweigerd had om Amerikaans hormonenvlees in te voeren. Door de McDonald’s als doelwit uit te kiezen, richtte de Confédération Paysanne haar pijlen op een symbool van het Amerikaans imperialisme en stelde zij het productivisme ter discussie, dat in de landbouw leidt tot een intensieve veeteelt, en dat de biodiversiteit, de voedselveiligheid en de volksgezondheid in gevaar brengt. ‘Bonne bouffe’ tegen ‘malbouffe’, gezondheid tegen ‘commerce über alles’, de kleine boeren tegen de multinationals. Deze actie riep herinneringen op aan de strijd die dezelfde boeren - met succes - in de zeventiger jaren gevoerd hadden tegen de uitbreiding van een militair kamp in de Larzac.

Na de actie tegen de McDonald’s werden een twaalftal manifestanten voorgeleid en in hechtenis genomen voor ‘vernietiging van privé-eigendom’, en weer vrijgelaten na betaling van een borgsom. José Bové, die onvindbaar was, kwam zichzelf bij het gerecht aanmelden en zat drie weken in voorhechtenis. De foto waarop hij voor het gerechtsgebouw staat en de vuisten in de hoogte steekt, de handboeien om de pols, gaat heel de wereld rond. Hij verkrijgt de reputatie van ‘Robin Hood van de Larzac’. Er komt een internationale solidariteitscampagne op gang tegen het idee ‘dat de wereld geen handelswaar is’.

José Bové loopt des te meer kans op een veroordeling op, omdat hij eerder al veroordeeld werd tot 8 maanden voorlopige gevangenisstraf voor een actie tegen genetisch gemanipuleerde gewassen in Lot-et-Garonne. (2) De uitspraak van het proces wordt op 13 september verwacht. De militanten van de Confédération Paysanne hebben tijdens de rechtszaak verklaard dat ze fier zijn op hun actie. Zij zullen in geen enkel geval een veroordeling aanvaarden, en indien zij toch zouden veroordeeld worden, dan zullen zij onverwijld hoger beroep aantekenen. En natuurlijk de campagne, die zich meer en meeer richt tegen de ‘globalisering’, uitbreiden. De Confédération Paysanne bekleedt momenteel een scharnierfunctie in de strijd tegen het ‘neoliberalisme’. Zij is zich daar meer en meer van bewust, en pleit dan ook voor de samensmelting van de strijd van boeren en arbeiders, waarin ook de ‘sans’ betrokken worden - de ‘sans-travail’, de ‘sans-papiers’, de ‘sans-logement’.

De samenkomst in Millau heeft de trend duidelijk gemaakt die ook al eerder, op z’n minst sedert de grote stakingsbeweging van november-december 1995, merkbaar was, namelijk dat de partijen van traditioneel links niet meer in staat zijn de sociale strijd een impuls te geven of te omkaderen. (3) De samenkomst in Millau betekent een grote vooruitgang in de strijd tegen de mondialisering van het kapitalisme. Het was geen klassieke manifestatie, maar een immense ‘happening’ met talrijke lezingen, debatten en straatanimatie. Voor velen was het de eerste politieke demonstratie sedert jaren, voor anderen de eerste politieke activiteit in hun leven. Vele jongeren, en minder jongeren, hebben aan de debatten deelgenomen en de stands van syndicale en poltieke verenigingen - een honderdtal - bezocht. Onze Franse kameraden konden op een grote belangstelling rekenen, en ze merkten op dat, als er over politiek gesproken werd, dit weliswaar met veel terughoudendheid en wantrouwen gebeurde, maar niettemin in een geest van openheid en een verlangen naar discussie. Het idee dat de jeugd politiek apathisch zou zijn, vinden zij een fabeltje. Zij kunnen alle begrip opbrengen voor die terughoudendheid en dat wantrouwen: werd de sociale strijd niet al te dikwijls misbruikt voor politieke spelletjes, zowel door de grote partijen als door de zgn. revolutionaire mini-partijtjes?

Het anarchisme kent in Frankrijk een hernieuwde opleving, zoals ook al bleek uit de 3 à 4000 sympathisanten die tijdens de 1 mei-betoging in Parijs achter de zwarte vlaggen liepen. (4) Eigenlijk is dit een wereldwijd fenomeen. In de Verenigde Staten drukten anarchisten hun stempel op de demonstraties tegen de Wereldbank in Seattle en Washington (5), en in London werd op 1 mei opnieuw door anarchisten en Reclaim the Streets de City ingenomen, het symbool van het wereldhandelskapitalisme.

Zoals we elders in dit nummer berichten, wordt voor 26 september de volgende wereldwijde actiedag tegen het kapitalisme georganiseerd. U komt toch ook?

J.L.