Migratie is een basisrecht

MIGRATIE IS EEN BASISRECHT

Uit de zaak-Angelica blijkt nog maar eens dat de politici niet weten wat ze met de mensen zonder papieren moeten aanvangen. Meer zelfs, er is geen asiel- en migratiebeleid. Nogal wat politici willen zich nu blijkbaar op de een of andere manier profileren, maar de tienduizenden mensen zonder papieren hebben weinig aan die strategische spelletjes. Asielzoekers zijn ook mensen, en ze verdienen beter. Een oplossing voor hun situatie, bijvoorbeeld. De meerderheid van de bevolking is tegen willekeurige regularisaties. Het Forum Asiel en Migratie (F.A.M.), en vele politici willen daar iets aan doen (DS 30 juli). Dat is lovenswaardig. Zij geloven dat de oplossing onder meer bestaat in een adviescommissie die individuele regularisaties zou beoordelen op basis van criteria zoals langdurig verblijf in België, kennis van een van de landstalen, kinderen hebben die al lange tijd hier naar school gaan, werk hebben of het engagement voor werk van een werkgever, goed ingeburgerd zijn enzovoort. Ook Yves Leterme pleit daar in grote lijnen voor in zijn formateursnota. Hoe goed bedoeld ook, de meeste van die voorstellen zijn onrechtvaardig omdat ze het fundamenteel recht op migratie ontkennen en de mensen zonder papieren niet op een gelijkwaardige manier behandelen. Het is bovendien geen oplossing voor het probleem van de tienduizenden mensen zonder papieren in België.

De meesten zullen verder moeten leven in de illegaliteit in onmenselijke levensomstandigheden. Het is onduidelijk hoe men de willekeur bij regularisaties in de toekomst zou kunnen uitsluiten met de voorgestelde algemene criteria. Een adviescommissie zal met die vage criteria ook niet in staat zijn om een objectief oordeel te vellen. Dat iemand dan eens vertelt wat een langdurig verblijf in België precies is, of wanneer men kennis heeft van een van de landstalen als er geen examens zijn en wanneer men goed ingeburgerd is als daar geen exacte criteria voor bestaan. Hoe kunnen de mensen zonder papieren bewijzen dat ze werk hebben als ze hier ’illegaal’ verblijven? En wat is de waarde van een belofte van een werkgever om werk te bezorgen? Is het bovendien rechtvaardig een gezin met kinderen dat hier pakweg acht jaar verbleef een verblijfsvergunning te geven, en een man die al even lang alleen in België verblijft niet? Het is een illusie te denken dat een commissie zulke kwesties wel op een rechtvaardige manier en zonder willekeur kan oplossen. Daarmee verschuif je de problemen alleen maar. Niemand geeft ook een antwoord wat men dan concreet zal doen met de tienduizenden mensen zonder papieren die niet aan die vage criteria beantwoorden.

Deporteren na vele jaren verblijf in België en ondertussen sommige mensen zonder papieren (ook weer willekeurig), waaronder gezinnen met kinderen, opsluiten in gesloten asielcentra? Is een rechtvaardige oplossing dan wel mogelijk? Jazeker, als je vertrekt van het uitgangspunt dat elke mens op aarde recht heeft op een menswaardig bestaan. Als hij dat niet ter plaatse kan vinden is het zijn recht - en zelfs zijn plicht tegenover zijn gezin - om het elders te zoeken. Migratie is een basisrecht. Het is opgenomen in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Daarom moeten alvast volgende maatregelen worden genomen: Regulariseer alle huidige mensen zonder papieren en stop de gedwongen deportaties. De situatie van de mensen zonder papieren in België is tenslotte het gevolg van het gevoerde beleid. Schaf de gesloten asielcentra af. De opsluiting is een symbool voor de overheid, maar heeft geen meerwaarde voor onze samenleving en kost handenvol geld. Ook een halve oplossing voor gezinnen met kinderen, zoals de formateur voorstelt, is onaanvaardbaar. Asielzoekers opsluiten alleen maar omdat ze niet de juiste papieren hebben, is onrechtvaardig en mensonwaardig. Is dit radicaal? Niet als je er eens goed over nadenkt. Zelfs het F.A.M., dat toch een zeer groot deel van de bevolking vertegenwoordigt, komt in haar basistekst op voor het recht op migratie en tegen gesloten centra. Is dit uitvoerbaar? Ja, als men de politieke wil heeft om het te doen en er tezelfdertijd op toeziet dat mensen, overal in de wereld, niet verplicht worden tot ongewilde migratie.

De politieke klasse zal onder meer de wapenleveringen aan conflictgebieden moeten stopzetten en moeten ijveren voor een duurzame ontwikkeling in de derde wereld. Met 1procent van het bnp zou de armoede in twee decennia de wereld uit zijn. Zonder algemene regularisatie voor alle mensen zonder papieren zal België met tienduizenden ’illegalen’ opgescheept blijven. Kerkasiel en hongerstakingen zullen het nieuws blijven halen omdat de mensen zonder papieren wanhopig zullen zijn. We hopen dat formateur Yves Leterme en de meerderheidspartijen een rechtvaardige oplossing voor de mensen zonder papieren zullen uitwerken. Dan zal het wel een andere oplossing moeten zijn dan voorgesteld in de formateursnota. Een regularisatie van de meest schrijnende gevallen alleen is niet rechtvaardig en is onvoldoende. Het klinkt wel mooi om alleen ’gezinnen met goed geïntegreerde kinderen en waarbij de betrokkenen zich verdienstelijk gemaakt hebben voor de maatschappij’ te regulariseren. Maar het zou een grote vergissing zijn en ethisch onverantwoord om zich hiertoe te beperken. Een algemene regularisatie en de afschaffing van de gesloten centra is wel een eerlijke en duurzame oplossing.

Pol Van Camp is de woordvoerder van de vereniging ’Recht op Migratie’ www.standaard.be/angelica www.standaard.be/forum www.rechtopmigratie.be