The Spirit of Seattle

Sinds ik de gevangenis verlaten heb, lees ik de persverslagen en tracht ik te begrijpen waarin mijn belevenissen verschillen van hetgeen men vertelt. Voor één keer hadden wij het bij een politieke protestdemonstratie bij het rechte eind toen we zongen ‘de hele wereld kijkt naar ons!’ Ik heb nooit meegemaakt dat een politieke actie zoveel aandacht trok in de media. En toch, het essentiële van wat er geschreven werd is zo onjuist dat ik niet goed weet of de journalisten moeten beschuldigd worden van een complot of, simpelweg, onbekwaam zijn. Er werd onophoudelijk gesproken over enkele gebroken vitrines, maar vrijwel niet over het Direct Action Network (D.A.N.), de groepering die erin geslaagd is de geweldloe directe actie te organiseren waar duizenden mensen zich bij aangesloten hadden. De waarachtige geschiedenis van de oorzaken van het succes van deze actie werd niet belicht.

De politie, die de brutale en domme manier waarmee zij opgetreden is blijft verdedigen, beweert dat zij ‘niet voorbereid was op het geweld’. Waar zij in werkelijkheid niet op voorbereid was, dat was op de geweldloosheid, en ook op het aantal en het engagement van de geweldloze activisten - en dat zelfs ondanks het feit dat de blokkazde georganiseerd werd op open, publiekelijke vergaderingen en ondanks het feit dat wij geen geheim maakten van onze strategie. Ik vermoed dat onze manier van organisatie en van besluitvorming zo erg verschilt van het idee dat zij heeft over de leiding van een beweging, dat zij letterlijk niet in staat was te zien wat er zich vlak voor haar neus afspeelde. Als degenen die de autoriteit verafgoden zich een organisatie willen voorstellen, dan denken zij aan een persoon, gewoonlijk een man, of aan een kleine groep die de anderen beveelt wat ze te doen hebben. De macht is gecentraliseerd, en vereist onderdanigheid. Ik zal hier enkele aspecten van ons organisatiemodel schetsen.

Training en voorbereiding

Tijdens de weken en de dagen die aan de blokkade voorafgegaan zijn, hebben duizenden manifestanten een training in geweldloze weerbaarheid gevolgd - een cursus van drie uren waarin de geschiedenis en de filosofie van de geweldloosheid uitgelegd werden en er rollenspelen ingeoefend werden. Hierin ging het erom kalm te blijven in gespannen situaties, geweldloze tactieken te gebruiken, de brutaliteit te beantwoorden, en gezamenlijk beslissingen te nemen. Duizenden hebben ook een training van het tweede niveau gevolgd, dat ging over de voorbereiding op een verblijf in de gevangenis, de strategieën en tactieken van de solidariteit, de juridische aspecten. Er waren ook trainingen voor eerste hulp, voor blokkadetactieken, voor straatheater, voor het ‘vergemakkelijken’ van samenkomsten en andere specialiteiten. Terwijl duizenden andere personen, die geen enkele training gevolg hadden, deelgenomen hebben aan de blokkade, hebben deze groepen die zich wel voorbereid hadden om de politiebrutaliteiten te trotseren, een kern van verzet en weerstand kunnen vormen. En in de gevangenis heb ik vele situaties kunnen zien die zich precies op dezelfde manier afspeelden als in onze rollenspelen. De activisten zijn in staat geweest om die leden van hun groep die risceerden geïsoleerd te worden, in bescherming te nemen, en dàt door tactieken te gebruiken die in de training aangeleerd waren. De solidariteitstactieken die wij voorbereid hadden hebben een reëel obstakel kunnen vormen tegen de werking van het systeem.

Gemeenschappelijke beslissingen

Er werd aan elke deelnemer van de actie gevraagd de vijf basisprincipes van de geweldloosheid te onderschrijven: geen fysiek of verbaal geweld te gebruiken, geen wapens te dragen, geen verboden drugs of alcohel mee te nemen of te gebruiken, en geen privégoederen te vernielen. Deze overeenkomst werd enkel gevraagd voor de actie van 30 november - het ging er niet om er een levensfilosofie van te maken, en de groep erkende dat er voor sommige van deze principes zeer uiteenlopende opinies mogelijk zijn.

Affiniteitsgroepen, clusters en raden van woordvoerders

De deelnemers aan de actie waren georganiseerd in kleine groepjes die affiniteitsgroepen genoemd worden. Elke groep was gemachtigd (empowered) om eigen beslissingen te nemen over de manier waarop zij aan de blokkade zouden deelnemen. Er waren groepen die straattheater opvoerden, anderen bereidden zich voor om zich aan gebouwen vast te ketenen, er waren groepen met spandoeken of met reuzegrote marionetten, anderen bereidden er zich enkel op voor om arm-in-arm samen te blijven en op een geweldloze manier de congresdeelnemers tegen te houden. Over ‘t algemeen telde elke groep mensen die bereid waren de gevangenis in te gaan, en anderen die hen zouden ondersteunen in het geval dat het zo ver was, en er was altijd één persoon die geschoold was in eerste hulp.

De affiniteitsgroepen waren georganiseerd in clusters. De zone rond het Congrescentrum werd verdeeld in drie sectoren, de affiniteitsgroepen en hun clusters concentreerden zich op één bepaalde sector. Er waren tevens enkele ‘vliegende’ groepen - die zich vrij konden verplaatsen naar de plekken waar men hen nodig had. Dit alles werd gecoördineerd op samenkomsten van de raad van de woordvoerders, waar elke affiniteitsgroep een vertegenwoordiger of vertegenwoordigster naartoe stuurde en die bevoegd was namens de groep te spreken.

In de praktijk hield deze organisatiewijze in dat de groepen zich tijdens de blokkade met een grote soepelheid konden verplaatsen en reageren. Indien er op een bepaalde plek behoefte was aan méér mensen, dan kon een affiniteitsgroep evalueren hoeveel personen konden gemist worden en of deze al dan niet naar de plek in kwestie zouden gaan. In geval van een aanval met traangas, of met pepperspray, of met rubberen kogels, of met paarden, dan kon elke groep afzonderlijk haar eigen capaciteit inschatten om weerstand te bieden aan de brutaliteit. Op deze manier waren de voorste linies van de blokkade in staat om weerstand te bieden aan het ongelooflijke geweld van de politie. Als een groep uiteindelijk uitgeschakeld werd door traangas of matrakslagen, dan nam een andere haar plaats in. Er was er ook iets te doen voor die affiniteitsgroepen die wat oudere activisten verenigden, met long- of rugproblemen: zij boden weerstand in relatief rustige zones, ageerden en discussieerden met de congresgangers die we een ommetje lieten maken, en zij ondersteunden de mars van de arbeid, die tienduizenden mensen op het midden van de dag in beweging bracht. Geen enkele gecentraliseerde leiding zou in staat geweest zijn de scène in het midden van de chaos te coördineren, en geen enkele centrale leiding is er nodig geweest - onze organische, autonome organisatie heeft aangetoond dat zij veel krachtiger en veel efficiënter is. Geen enkele autoriteitsfiguur was in staat geweest de mensen in de voorste linies te dwingen stand te houden tegen traangas - het waren bemachtigde mensen (empowered), die vrij waren hun eigen beslissingen te nemen, die er voor gekozen hebben dit te doen.

Besluitvorming d.m.v. consensus

De affiniteitsgroepen, clusters en raden van woordvoerders, die verenigd waren in het Direct Action Network, namen hun beslissingen per consensus (algemene overeenstemming) - een procedure waarbij elke stem gehoord kan worden en dat de nadruk legt op het respect op de overtuiging van de minderheden. De consensus maakte deel uit van de training in geweldloosheid en van de training voor de eventualiteit van arrestatie, en wij hebben ook geprobeerd een speciale training te organiseren in het ‘vergemakkelijken’ van samenkomsten. Voor ons staat consensus niet gelijk aan unanimiteit. De enige verplichtende overeenkomst is te handelen in overeenstemming met de basisprincipes van de geweldloosheid. Daarnaast gaven de organisators van het D.A.N. de toon aan, zij benadrukten het belang van de autonomie en de vrijheid tegenover de gelijkvormigheid, en zij legden de nadruk op de coördinatie, zonder druk te willen uitoefenen.

Onze solidariteitsstrategie hield bijvoorbeeld in om in de gevangenis te blijven, waar wij de kracht van het aantal konden aanwenden om die personen te verdedigen die zwaarder beschuldigd werden of brutaler behandeld. Maar niemand werd onder druk gezet om in de gevangenis te blijven, en niemand werd iets verweten als hij of zij ervoor koos voor de anderen vrij te komen. Wij zijn er ons van bewust dat iedereen andere behoeftes heeft, en zijn eigen levenssituatie, en dat het belangrijkste is te hebben deelgenomen aan de actie op het niveau dat elkeen past. Indien wij druk zouden uitgeoefend hebben opdat iedereen in de gevangenis zou blijven, dan zouden velen zich daartegen verzet hebben en een wrok gekoesterd hebben, en het gevoel dat zij gemanipuleerd waren. Vermits we dat niet gedaan hebben, vermits de mensen zich bemachtigd (empowered) voelden en niet gemanipuleerd, heeft de grote meerderheid uit zichzelf beslist in de gevangenis te blijven tot de laatste vrij mocht, en velen zijn veel verder gegaan dan ze zelf voor mogelijk geacht hadden.

Visie en Spirit

Tot de actie hoorde kunst, dans, vieringen, rituelen, magie. Het was méér dan een protest; het was de creatie van een visie van waarachtige overvloed, een celebratie van het leven, het was creativiteit en samenhorigheid, het behield de vreugde tegenover de brutaliteit en gaf leven aan de creatieve krachten die echt in staat zijn zich te verzetten tegen de krachten van de onrechtvaardigheid en de controle. Vele mensen hebben de kracht van hun persoonlijke spirituele praktijk aangewend. Ik heb boeddhisten gezien die woedende congresgangers bejegenden met beleefdheid en liefde. Wij, de heksen, hebben rituelen uitgevoerd voor de actie begon en in de gevangenis, en wij hebben de natuurelementen opgeroepen om ons te steunen. Ik heb de Reiki ontvangen toen ik ziek was en wij hebben Hanouka gevierd zonder kaarsen, maar met de zegeningen en de geschiedenis van de strijd voor de religieuze vrijheid. Wij hadden de spirituele kracht om te zingen in onze cellen, om een dans op te voeren in het politiecachot, om te lachen met de honderden smerige vernederingen dat de gevangenis ons toebracht, om ons te wennen aan elkaar, om naar elkaar te luisteren op ogenblikken van spanning, om onze tijd gezamenlijk door te brengen met het overdragen, het organiseren, het creëren van de visie van de ontluiking van deze beweging. Voor mij was het één van de grootste spirituele ervaringen van mijn leven.

Ik heb dit alles geschreven om twee redenen. Op de eerste plaats heb ik willen aantonen hoe belangrijk het D.A.N. is. Diens organisaties hebben een schitterend en moedig werk volbracht, zij hebben de lessen van de laatste twintig jaar geweldloze directe actie geleerd en toegepast, en zij hebben tegenover de reusachtige overmacht een krachtige en geslaagde actie geplaatst, een actie die in staat is het leven te veranderen, die het globale politieke landschap veranderd heeft en een nieuwe generatie geradicaliseerd. Op de twee plaats meen ik dat de ware geschiedenis van de manier waarop deze actie georganiseerd werd een krachtig model betekent waar de activisten veel uit kunnen leren. Seattle is maar een begin. Voor ons ligt de taak een globale beweging op te bouwen die de controle van de financierswereld en van de industrie kan omkeren, en die een nieuwe economie creëert die gebaseerd is op de eerlijkheid (fairness) en de rechtvaardigheid, op een gezonde ecologie en een schoon milieu, een economie die de mensenrechten beschermt en in dienst staat van de vrijheid. We hebben nog vele campagnes voor ons, en wij hebben het recht de ware lessen uit onze overwinningen te trekken.